Jak co roku konferencja zgromadziła tysiące liderów i specjalistów z obszarów polityki, biznesu, nauki oraz kultury, którzy przez trzy dni dyskutują o przyszłości Europy i świata: wyzwaniach gospodarczych, bezpieczeństwie i technologii. Wczoraj, w drugim dniu obrad reprezentujący nasza uczelnię rektor UŁ prof. dr hab. Rafał Matera i dr Mateusz Piątkowski z Katedry Prawa Międzynarodowego i Stosunków Międzynarodowych Wydziału Prawa i Administracji UŁ uczestniczyli debacie pt. „Kto steruje naszym myśleniem? Dezinformacja, utrata zaufania i walka o wiarygodność informacji”.
Jej punktem wyjścia była prezentacja raportu ekspertów Uniwersytetu Jagiellońskiego, przygotowanego we współpracy z Polską Agencją Prasową, zatytułowanego „Dezinformacja i bezpieczeństwo. Definicje, mechanizmy, rekomendacje”. Jej autorzy przeanalizowali zjawisko dezinformacji i kwestie bezpieczeństwa poznawczego z perspektywy psychologii, medioznawstwa i nauk politycznych. Zajęli się m.in. mechanizmami podatności na manipulację, wpływem emocji i tożsamości grupowej, rolą mediów, platform cyfrowych i influencerów, wojną kognitywną oraz operacjami FIMI. Raport zawiera również rekomendacje dotyczące współpracy państwa, nauki, mediów i społeczeństwa obywatelskiego.
Jednym z pojęć zaproponowanych przez autorów w ich opracowniu jest certinformacja – informacja prawdziwa, rozpowszechniana bez intencji manipulacji, w dobrej wierze i z zachowaniem standardów weryfikacji właściwych nauce lub dziennikarstwu. Autorzy wskazują, że odpowiedzią na dezinformację nie powinno być wyłącznie prostowanie pojedynczych fałszywych informacji, ale również budowanie środowiska informacyjnego nasyconego treściami wiarygodnymi i zweryfikowanymi, w czym upatrywać można ogromnej roli nauki i uczelni.
Po prezentacji raportu odbyła się dyskusja ekspertów reprezentujących Akademię Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie, Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Szkołę Główną Handlową w Warszawie, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Łódzki, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu oraz Uniwersytet Wrocławski. Naszą uczelnię reprezentował w niej często goszczący w mediach specjalista prawa międzynarodowego i wojennego dr Mateusz Piątkowski z WPiA UŁ, a rozmowa dotyczyła m.in. utraty zaufania do źródeł informacji, odpowiedzialności mediów, roli algorytmów i platform cyfrowych, wpływu AI, bezpieczeństwa nauki i wiarygodności badań oraz działań dezinformacyjnych.
Dyskusję podsumowali rektorzy ośmiu współpracujących z PAP szkół wyższych, wśród nich rektor UŁ prof. Rafał Matera, zastanawiając się nad konkretnymi działaniami i odpowiadając na pytanie: jakie powinny podjąć polskie uczelnie, aby zwiększyć bezpieczeństwo poznawcze społeczeństwa.
Uważam, że najważniejszym działaniem, jakie polskie uczelnie powinny dziś podejmować, jest tworzenie wiarygodnej wiedzy i skuteczne wprowadzanie jej do obiegu publicznego. Nie wystarczy prowadzić badania. Trzeba jeszcze pomagać zrozumieć świat, w którym coraz większą rolę odgrywają sztuczna inteligencja, algorytmy i dezinformacja.
Uniwersytet Łódzki już takie działanie podejmuje, od lat uczymy krytycznego myślenia, weryfikujemy informacje, kwestionujemy, podważamy. Od dekady mamy na uczelni konsekwentnie budowaną Bazę Ekspertów, w której znajduje się już około 130 naukowców gotowych wspierać swoją fachową wiedzą z wielu dziedzin. Zresztą, pan doktor Mateusz Piątkowski w tej bazie od dawna jest i niejednokrotnie miał okazję różne bieżące zagadnienia komentować. To jest konkret, to jest nasz wkład w dobrą współpracę z rzetelnymi mediami. Tylko wspólnie możemy walczyć z dezinformacją.
Na Uniwersytecie Łódzkim prowadzimy także badania nad sztuczną inteligencją, cyberbezpieczeństwem i prawem w cyberprzestrzeni, m.in. w Centrum Badań nad Sztuczną Inteligencją i Cyberkomunikacją oraz Lodz Cyber Hub. Nasi naukowcy przygotowują ekspertyzy dla instytucji krajowych i europejskich, analizują mechanizmy dezinformacji i wspierają rozwój kompetencji cyfrowych. Współtworzymy również PLLuM, polski model językowy rozwijany na potrzeby administracji publicznej i obywateli. Równocześnie uczymy krytycznej oceny informacji, świadomego korzystania z technologii i rozpoznawania manipulacji.
To właśnie połączenie badań, edukacji i odpowiedzialnego upowszechniania wiedzy uważam za najważniejszy wkład uczelni w bezpieczeństwo poznawcze społeczeństwa. Dlatego z dużym przekonaniem włączamy się w inicjatywę Think Tanku PAP
– mówił, podsumowując debatę, rektor Uniwersytetu Łódzkiego prof. dr hab. Rafał Matera.
Materiał: PAP, Biuro Prasowe UŁ
Redakcja i zdjęcia: Live Foto PAP, UŁ
