„Dewzrost – racjonalna droga do dobrobytu”
Czy gospodarka musi rosnąć w nieskończoność, abyśmy mogli dobrze żyć? Wykład podejmie jedno z najistotniejszych pytań współczesnej ekonomii i przedstawi dewzrost nie jako utopię wyrzeczeń, lecz jako racjonalną strategię budowania dobrobytu w granicach jednej planety.
W pierwszej części prof. Łapniewska wyjaśni, dlaczego model gospodarczy oparty na nieustannym wzroście i długu jest nie do utrzymania, odwołując się do koncepcji społecznego metabolizmu oraz do danych o zużyciu energii, materiałów i emisjach – również w odniesieniu do Polski na tle Unii Europejskiej i świata. Część druga, prowadzona z perspektywy ekonomii feministycznej i ekologicznej, przeniesie uwagę z wycenianego sektora rynkowego na nieodpłatną pracę opiekuńczą oraz usługi ekosystemów, od których w istocie zależy nasze powodzenie. Prelegentka omówi kluczowe pojęcia: wystarczalność, troskę, sprawiedliwość międzypokoleniową oraz „potrójny dług" – ekologiczny, społeczny i ucieleśniony – również w relacjach pomiędzy globalną północą i globalnym południem.
Na koniec przedstawiony zostanie pozytywny scenariusz przemiany polskiej gospodarki: krótszy czas pracy, rozwój gospodarek lokalnych, współdzielenie zasobów oraz inwestycje w przyrodę. Wykład stanowi zaproszenie do namysłu nad innym, lepszym jakościowo modelem życia oraz do dyskusji nad pytaniem, ile to właściwie znaczy „wystarczająco”?
O prelegentce
Dr hab. Zofia Łapniewska, prof. UJ – ekonomistka feministyczna i ekologiczna, pracująca w Instytucie Ekonomii, Finansów i Zarządzania Uniwersytetu Jagiellońskiego i współprzewodnicząca Polskiej Sieci Ekonomii. Jest jedną z przedstawicielek „nowej ekonomii" w Polsce, łączącej badania naukowe z zaangażowaniem społecznym. W swojej pracy sięga po teorie feministyczne, instytucjonalne, ekologiczne i dewzrostowe, kwestionując neoliberalny paradygmat oraz przekonanie o neutralności ekonomii jako dyscypliny. Jej dorobek to poszukiwanie gospodarki opartej nie na nieustannej ekspansji produkcji i konsumpcji, lecz na trosce, sprawiedliwości społecznej i poszanowaniu granic planetarnych. Bada dobra wspólne, kooperatywy, ekonomię opieki oraz transformację środowiskową, przywracając widoczność nieodpłatnej pracy reprodukcyjnej pomijanej w rachunku PKB. Jest redaktorką wydanej niedawno książki „Dewzrost po polsku”. Więcej informacji: econ.uj.edu.pl/instytut/kadra-dydaktyczna/pracownicy-naukowo-dydaktyczni/zofia-lapniewska
