Najczęściej wyszukiwane:

Podsumowanie spotkania z Martą Madejską autorką „Ostatni gasi światło. Przypowieści o transformacji" na EkSocu

26 maja w Bibliotece Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego odbyło się ósme spotkanie autorskie z cyklu #EkSocCzyta: Literatura faktu na EkSocu, którego gościem była reporterka i archiwistka Marta Madejska, a rozmowę poprowadził dr Mikołaj Mirowski. Tematem była książka gościni „Ostatni gasi światło. Przypowieści o transformacji" (Wydawnictwo Czarne).

Opublikowano: 24 czerwca 2026

Autorka tłumaczyła, że transformacja — choć wiele o niej napisano — pozostaje wciąż tematem trudnym, a inspiracją dla jej książkę jest przede wszystkim ciekawość i chęć zrozumienia, co naprawdę wydarzyło się w okresie, który dla historyków jest jeszcze „nie do końca historyczny". Wiele uwagi poświęcono Łodzi jako mieście przemysłowym i tożsamościowo związanym z włókiennictwem, które zapłaciło jedną z najwyższych cen za reformy wolnorynkowe, a także społecznym skutkom likwidacji zakładów: zerwanym więziom, symbolicznemu unieważnieniu dorobku klasy robotniczej oraz doświadczeniu emigracji. 

Rozmówcy rozmawiali o tezie o nieuchronności „terapii szokowej" — Marta Madejska wskazywała na konkretne, udowodnione sądowo lub w raportach NIK przypadki nieprawidłowości i chaosu prywatyzacji oraz prace niektórych ekonomistów, wskazując, że nie ma ostatecznych dowodów na fakt iż brutalność przemian była konieczna. Autorka opowiedziała też o swoim warsztacie pracy z historią mówioną i metodzie „kuli śniegowej" w docieraniu do rozmówczyń, a także o pracy ze źródłami, o kwerendach prasowych oraz Polskiej Kronice Filmowej dokumentujących obyczajowe przemiany lat dziewięćdziesiątych. Osobny, poruszający wątek stanowiły losy rolników indywidualnych i chłoporobotników, których historię Madejska uznała za jedną z najbardziej druzgocących i wciąż nieopisanych, co potwierdziły reakcje publiczności. 

W podsumowaniu dr Mirowski podkreślił, że praca Marty Madejskiej wypełnia istotną lukę — w przeciwieństwie do doświadczeń górników czy byłych pracowników PGR-ów, losy włókniarek niemal nie istnieją w popkulturze i literaturze faktu, zachęcając do lektury.

Rozmowy można wysłuchać na kanale YouTube Wydziału Ekonomiczno-Socjologicznego UŁ. 

 

Opublikowano: Katarzyna Chojnacka

ul. POW 3/5,
90-255 Łódź

tel: 42/635 53 56
fax: 42/635 50 32

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR