Najczęściej wyszukiwane:

Nowy numer „Przeglądu Socjologii Jakościowej” już dostępny!

Tom XXII, nr 1 to różnorodne spojrzenie na współczesne doświadczenia społeczne. Od wolontariatu i aktywizmu, przez narracje o zdrowiu psychicznym, po autoetnografię wojenną i wywrotowe eksperymenty metodologiczne.

Opublikowano: 12 marca 2026
okładka czasopisma

W numerze znajdziecie artykuły i jedną recenzję:

 

Afordancje i motywacje opiekunów zastępczych przyszłych psów przewodników: powody rozpoczęcia, kontynuacji i zakończenia wolontariatu
Kamil Pietrowiak

Artykuł omawia motywacje wolontariuszy, pełniących funkcję opiekunów przyszłych psów przewodników, na trzech kluczowych etapach ich kariery: rozpoczęciu, kontynuacji i zakończeniu działalności wolontaryjnej. Na podstawie badań jakościowych przeprowadzonych wśród 34 wolontariuszy z Polski i Słowacji autor omawia główne czynniki wewnętrzne, zewnętrzne i organizacyjne, które wpływały na ich motywacje do angażowania się w tę działalność. Koncepcja afordancji umożliwiła przedstawienie wolontariatu jako oferty zauważonej przez uczestników badania, której atrakcyjność i dostępność zależały od aktualnej konfiguracji ich potrzeb, aspiracji i możliwości. Artykuł wskazuje, że metody jakościowe w połączeniu z koncepcją afordancji mogą być użyteczne zarówno w rozwijaniu funkcjonalnego podejścia do badania motywacji wolontariuszy, jak i w zarządzaniu ofertami organizacji pozarządowych.

Między zaangażowaniem społecznym a pracą zawodową – aktywizm i praca w narracjach aktywistek z niepełnosprawnością w Polsce
Kamila Albin

Artykuł podejmuje zagadnienia związane z aktywizmem i pracą zawodową. Opierając się na wywiadach narracyjnych przeprowadzonych z kobietami aktywistkami z niepełnosprawnością, autorka analizuje, w jaki sposób kobiety zarządzają podejmowanymi rolami aktywistek i pracownic (np. decydując się na pracę z własną tożsamością w działaniach samorzeczniczych), a także w jaki sposób równoważą działania aktywistyczne z bezpieczeństwem ekonomicznym. Wyniki badań wskazują na cztery typy idealne aktywistek: aktywistkę prekariuszkę, aktywistkę na etacie, aktywistkę menedżerkę i aktywistkę w czasie wolnym. W każdym z nich stosowane są określone strategie łączenia lub rozdzielania aktywizmu i pracy zarobkowej. Autorka pokazuje, że aktywizm nie jest wyłącznie formą społecznego zaangażowania – może on służyć także jako środek samorealizacji, rozwoju zawodowego i budowania tożsamości. Artykuł wykracza poza perspektywę rehabilitacji i aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych, pokazując sprawstwo kobiet w kształtowaniu swojej kariery, zarówno aktywistycznej, jak i zawodowej.

Użyteczność społecznego paradygmatu schizofrenii na przykładzie badania narracji użytkowników społeczności r/schizophrenia
Paweł Szałkowski

Celem artykułu jest udowodnienie efektywności zastosowania perspektywy społecznego paradygmatu schizofrenii (SPS) w analizie doświadczeń użytkowników subreddita r/schizophrenia. W badaniu wykorzystano metodę jakościowej analizy tematycznej (traktując narracje substancjalnie, jako sposoby definiowania choroby i przeżyć z nią związanych, a nie specyficzny przedmiot wyspecjalizowanych studiów nad nimi), uzupełnioną wykorzystaniem narzędzi CAQDAS. Tekst koncentruje się na unikalnych mechanizmach funkcjonowania platformy – takich jak redikieta i zasady moderacji, które kształtują formy komunikacji i wpływają na procesy kształtowania tożsamości oraz budowania wsparcia społecznego. Wyniki analiz potwierdzają, że społeczny wymiar doświadczenia schizofrenii jest równie kluczowy co aspekt medyczny, a perspektywa SPS może być skutecznym narzędziem umożliwiającym głębsze zrozumienie wyzwań i potrzeb osób żyjących ze schizofrenią. Co więcej, społeczności takie jak r/schizophrenia mogą stanowić przykład nowoczesnych form wsparcia, pozwalających na rekompensatę deficytów społecznych wynikających z różnych zaburzeń.

Doświadczanie wojny w perspektywie autoetnograficznej. Analiza ram interpretacyjnych kryzysu
Justyna Wrzochul-Stawinoga

Artykuł stanowi autoetnograficzne studium doświadczenia jednostki w obliczu dwóch nakładających się kryzysów: pandemii COVID-19 oraz wojny w Ukrainie. Celem było ukazanie, jak wydarzenia te przeorganizowały ramy interpretacyjne codzienności oraz tego, jakie znaczenie nadaje im jednostka poprzez narrację autoetnograficzną. Materiał stanowiły zapisy dziennika z okresu marzec – czerwiec 2022 roku, analizowane metodą autoetnograficzną z wykorzystaniem koncepcji ram interpretacyjnych Ervinga Goffmana. Przedmiotem badań jest relacja między indywidualnym przeżywaniem zagrożenia, procesem żałoby i kryzysu a kulturowymi i społecznymi ramami nadawania im sensu. Medialne sposoby ramowania kryzysu silnie przenikają do indywidualnych doświadczeń, kształtując emocje, praktyki i cielesność, a strategie codzienności mogą pełnić funkcję kontrram przywracających poczucie ciągłości.

Wywrotowa lekcja metodologii – punkowy musical pogo-krytyczny
Oskar Szwabowski, Piotr Zańko

Tekst stanowi eksperymentalną formę krytyki dominującej (neo)pozytywistycznej tendencji tkwiącej w polskiej metodologii badań pedagogicznych, ale może także odnosić się do innych dyscyplin w ramach dziedziny nauk społecznych, np. socjologii, ekonomii. Odwołując się do estetyki punk i badań opartych na sztuce, autorzy prezentują krytykę w duchu postmodernistycznym. Uruchamiają emocje i wzbudzają emocje. Uruchamiają ciała skrępowane metodologicznymi procedurami. Uwalniają wyobraźnię. Chcą rozpętać wojnę paradygmatów w badaniach pedagogicznych, bo tylko ona może dokonać rewolucji, którą blokują „klasyczne” podręczniki do metodologii.

O tym, jak miłość romantyczna wypadła z „życiowego bingo” kobiet i mężczyzn. Recenzja książki pt. Miłość nie istnieje Tomasza Szlendaka
Katarzyna Kalinowska

 


Przegląd Socjologii Jakościowej to uznane forum badań jakościowych, od lat prezentujące innowacyjne podejścia, świeże metodologie i odważne interpretacje zjawisk społecznych.


Link do numeru znajdziecie TUTAJ.


Zapraszamy do lektury!

ul. POW 3/5,
90-255 Łódź

tel: 42/635 53 56
fax: 42/635 50 32

Funduszepleu
Projekt Multiportalu UŁ współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR